Giống Cây Ba Kích Tím

By | 04/12/2021

Giống cây ba kích tím

Giống cây ba kích tím

Tên khoa học: Morinda officinalis How.

Họ: Cà phê – Rubiaceae.

Tên khác: Dây ruột gà, ba kích thiên, liên châu ba kích, chẩu phóng xì, sáy cáy (Thái), thau tày cáy (Tày), chồi hoàng kim, chày kiàng đòi (Dao).

1. Mô tả thực vật:

Dây leo, sống nhiều năm, thân non màu tím, có lông, cành non có cạnh. Lá mọc đối, cứng nhọn, hình ngọn giáo thuôn dài 6-14cm, rộng 2,5-6cm, lúc non màu xanh, có lông dài ở mặt dưới, sau đó ít lông và có màu trắng mốc; lá kèm hình ống. Hoa nhỏ, màu trắng sau hơi vàng, 2-10 cánh hoa, 4 nhị, mọc thành cụm ở kẽ lá, đầu cành. Quả tròn, khi chín màu đỏ. Tránh nhầm với cây ba kích lông (M. cochinchinensis DC.) và cây mặt quỷ (M. villosa Hook.).

Mùa hoa: tháng 5-6, mùa quả: tháng 7-10.

2. Phân bố

Dây ba kích mọc hoang ở vùng rừng thứ sinh, trung du và miền núi các tỉnh phía Bắc, dưới tán một số kiểu rừng nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh,nay trở nên thứ sinh gồm cây bụi và dây leo chằng chịt hoặc ở bờ nương rẫy. Độ cao phân bố khoảng 100m so với mặt biển. Càng lên cao cây càng thưa dần, đến độ cao khoảng 100m thì hầu như hiếm gặp. Có nhiều nhất ở cá tỉnh Quảng Ninh, Phú Thọ, Hoà Bình, Hà Giang, Lạng Sơn.

3. Kỹ thuật trồng cây ba kích

3.1. Chọn giống

Việc chọn thời điểm nào để trồng còn phụ thuộc vào tuổi của cây giống ba kích:
+ Đối với vụ Xuân (tháng 3 -4): Thời tiết mát mẻ, độ ẩm lớn. Cây giống ba kích tím ít nhất phải đảm bảo trên 6 tháng tuổi. Cây cần được luyện trong thời gian khoảng 1 tháng (tiến hành đảo cây và điều chỉnh độ chiếu sáng lớn và độ ẩm đất thấp).+ Đối với vụ Thu (tháng 8 -9): Thời tiết nắng nóng, mưa nhiều. Cây giống phải đảm bảo từ 10 đến 12 tháng tuổi. Cây phải được luyện trong điều kiện ánh sáng, độ ẩm gần với điều kiện trồng ngoài thực tiễn. Huấn luyện cây giống: điều chỉnh ánh sáng vườm ươm bằng cách sử dụng lưới đen để che bớt một phần ánh sáng của cây, điều chỉnh độ ẩm bằng cách điều chỉnh lượng nước tưới và số lần tưới cây tại vườn ươm giống.Cây giống không đủ tuổi, không được luyện cây trước khi trồng và trồng trong điều kiện thời tiết nắng nóng, độ ẩm thấp tỷ lệ sống thấp (dưới 60%). Tiêu chuẩn cây giống ba kích tím khi xuất vườn: Cây hom thân có chồi thứ cấp cao 15 – 20 cm, rễ dài 5-6 cm, có 5-6 cặp lá trở lên sau 2-3 tháng tuổi. Cây con từ hạt: 3-4 tháng tuổi, cây cao 20-25 cm, có 5-6 cặp lá, cây sinh trưởng tốt, không bị sâu bệnh hại.

3.2. Kỹ thuật trồng dây ba kích tím

Thời vụ: Trồng vụ xuân hoặc thu, chọn những ngày râm mát hoặc mưa nhỏ. Vụ Xuân: Chuẩn bị hố trồng khoảng tháng 1 – 2, nên chuẩn bị hố trồng trước khoảng 1 tháng. Thời gian trồng khoảng tháng 3 – 4. Vụ Thu: Chuẩn bị hố trồng khoảng tháng 6 – 7, nên chuẩn bị hố trồng trước khoảng 1 tháng. Thời gian trồng khoảng tháng 8 – 9.
Mật độ trồng:
Mật độ trồng tuỳ thuộc vào phương thức trồng (trồng thuần hay trồng xen dưới tán), độ dốc của đất, độ dầy của tầng đất, độ phì của đất, khả năng chăm sóc. Đối với trồng dưới tán cây (cây ăn quả trong vườn hộ, cây rừng tự nhiên, cây rừng trồng), mật độ trồng khoảng 1500 cây/ha, hàng x hàng 3,3m, cây x cây 2,0m.
Kỹ thuật trồng dưới tán cây (trồng xen)
+ Xử lý thực bì: Phát dọn theo rạch hoặc quanh hố với đường kính 1m, chú ý chừa cây để làm giá đỡ cho cây leo.
+ Làm đất: Hố đào kích cỡ 30 x 30 x 30 cm, bón lót 5 kg phân chuồng hoai + 0,2 kg NPK cho mỗi hố. Không dùng phân tươi vì có thể làm thối rễ.
+ Về địa hình, chủ yếu là đất đồi có dộ dốc lớn, khả năng bị rửa trôi mạnh : Cần thiết kế hố trồng sâu hơn, tại điểm trồng cần tạo mặt bằng cho hố sao cho hố trồng cây không bị xói mòn, rửa trôi, có khả năng giữ nước tốt.
+ Về đặc điểm rừng : độ chiếu sáng dưới tán rừng thấp thuận tiện cho giai đoạn đàu khi mới trồng cây cần ít ánh sáng, Đến giai đoạn sau trồng 1 năm, cần thường xuyên phát quang tán cây rừng để có đủ ánh sáng cho cây ba kích quang hợp và phát triển bộ rễ.
+ Cách trồng: Dùng dao sắc rạch bỏ túi bầu (tránh để vỡ bầu), đặt cây giống vào giữa hố, lấp đất đến qua cổ rễ và nén chặt (mỗi hố 1 cây). Trồng xong  tưới nước đẫm để tránh mất nước và rễ tiếp xúc với đất được tốt. Dùng các vật liệu như rơm, rạ che phủ cho cây, tưới nước hàng ngày trong 15 ngày sau trồng sau đó giảm dần. Cắm cọc tre hoặc gỗ dài 1,0-1,5m theo hình tam giác xung quanh cây làm giá đỡ cho cây leo trước khi cây có thể bám vào các cây thân gỗ tầng cao.
4. Chăm sóc cây ba kích:
Chăm sóc sau trồng: Trong 2 năm đầu, cần làm cỏ xới đất quanh khóm cây, nhặt cỏ dại và diệt bỏ những cây chèn ép 3 – 4 lần/năm sau đó mỗi năm 2 – 3 lần. Năm thứ 2 trở đi bón bổ sung 3kg phân chuồng hoai + 0,2kg NPK và tiến hành che tủ gốc cẩn thận bằng rơm rạ, cỏ khô. Chú ý điều chỉnh độ che tán 30-50% tuỳ theo giai đoạn. Thiết kế dàn leo: Dây ba kích là cây dây leo nên sau khi trồng phải thiết kế cắm cọc theo hình tam giác xung quanh làm giá đỡ cây.
Phòng trừ sâu bệnh: ba kích có ít sâu bệnh hại, chủ yếu có sâu xám đầu sừng nhọn hại lá và ngọn non khi cây bắt đầu nhú lộc mới vào tháng 2 – 3 hằng năm, xuất hiện ít rệp trắng bám ở mặt dưới lá vào mùa khô (tháng 10-12 hằng năm). Khi phát hiện sâu bệnh hại cần phun thuốc phòng trừ. Sử dụng Boocđô nồng độ 0,5% hoặc kết hợp với Benlat 0,1% để phun vào gốc và lá để phòng và trị bệnh. Sử dụng các loại thuốc trừ sâu: Vibasu 10G; Furadan 3G; Regent 3G … để phòng trừ.
Bón phân: Hằng năm tiến hành bón phân cho mô hình vào tháng 5, kết hợp với vun gôc cho cây; phát quang làm cỏ thường xuyên. Nên bón các loại phân gia súc hoai, tránh bón phân gia súc gia cầm tươi chưa qua xử lý có nhiều mầm mống sinh vật gây hại cho bộ rễ cây và hại đất.
5. Thu hái chế biến:
Ba kích trồng được 3 năm có thể thu hoạch. Năng suất dược liệu là rễ phụ thuộc vào số năm trồng. Thông thường để nhiều năm, năng suất càng cao. Thời gian thu hoạch thường vào tháng 10-11. Cũng có thể vào mùa xuân để tận dụng lấy giống trồng ngay. Thu tốt nhất vào tháng 12 hay tháng 1, khi thu củ vẫn giữ thân để làm hom gióng, củ rửa sạch phơi thật khô rồi phân loại:
+ Loại A: các củ có đường kính từ 1,2 cm trở lên.
+ Loại B: củ có đường kính từ 0,8-1,1 cm.
+ Loại C: củ có đường kính nhỏ hơn 0,8 cm.
Loại A và B dùng cho xuất khẩu, loại C dùng làm thuốc tại nhà hoặc tiêu thụ nội địa. Nhìn chung các loại cây thuốc quý muốn có thu hoạch tốt phải có thời gian trồng từ 3 đến 5 năm trở lên.
Dùng cuốc đào rộng xung quanh gốc, lấy toàn bộ rễ, rửa sạch đất cát. Khi mới đào lên, ruột của rễ ba kích có màu trắng, rễ mập và cong queo như ruột gà. Sau khi gia công, bị đập bẹt, cong và cứng, rễ có hình như chuỗi ngọc, vỏ màu nâu, xù xì có vân, cứng. Mặt cắt có màu tím xanh, lỗi gỗ cứng, khó bẻ gãy, không có mùi thơm nhưng vị ngọt.Khi thu hoạch, dùng cuốc xẻng sắc đào rễ, nhưng phải chú ý không làm xây xát vỏ rễ. Sản lượng và chất lượng ba kích phụ thuộc vào số năm trồng. Nếu trồng xen, sau 3 năm có thể cho từ 300 – 500g rễ/cây.Cách chế biến: Đầu tiên rửa sạch đất cát bám vào rễ cây, cắt bỏ những cành lá và rễ co. Tùy theo nhu cầu mà để lõi hay bỏ lõi rễ. Nếu để lõi, phơi nắng rễ 6,7 ngày cho khô (hoặc đem hấp độ ½ giờ rồi mới đem phơi) lấy chày đập nhẹ cho bẹt vỏ, nhưng không được làm nát hoặc toác vỏ cây, không bỏ lõi cứng, sau đó phơi tiếp cho khô hẳn. Căn cứ vào độ lớn, bé của rễ mà cắt thành từng đoạn dài từ 5 – 10cm. Nếu bỏ lõi, cần phơi rễ qua nắng nhẹ cho dễ rút lõi rồi lại phơi tiếp, có thể cắt ngắn thành từng đoạn, đựng trong bao cói. Để nơi khô ráo, thoáng gió, cần phải xông lưu huỳnh ngay trong kho để tránh mốc mọt. Nếu bị mốc, không được lấy nước rửa, mà chỉ phơi rồi lấy bàn chải chải cho sạch.Quy cách phẩm chất: Loại tốt là những loại rễ to, mập, ruột mầu tím xanh, có hình chuỗi ngọc, bóng, đặc ruột, lõi gỗ nhỏ, không lẫn đất cát rác rưởi.
Củ ba kích tím

Củ ba kích tím

6. Kỹ thuật nhân giống cây ba kích

6.1. Kỹ thuật nhân giống bằng giâm hom

– Chọn hom giống: Hom làm giống là những đoạn thân cành được cắt ra từ thân bánh tẻ dây ba kích, bỏ phần gốc già và phần đoạn non trên ngọn. Để cây giống đảm bảo tiêu chuẩn và chất lượng, chỉ lấy hom của những khóm cây 3 năm tuổi trở lên.

– Cắt hom giống:

+ Những đoạn dây để cắt hom giống có đường kính tối thiểu từ 3 mm trở lên. Đoạn thân hom cắt dài 12 – 15cm, có 2 – 3 đốt mắt và có 1 – 2 lóng.

+ Khi cắt hom giống, tỉa bỏ hết lá nếu có. Hom được bó lại thành từng bó từ 20 – 30 hom, đồng nhất theo chiều gốc – ngọn. Nhúng phần gốc các bó hom vào thuốc kích thích ra rễ đã chuẩn bị sẵn trong thời gian 2 – 3 giờ.

+ Sau khi xử lý thuốc kích thích ra rễ sẽ cắm hom vào giữa bầu, chiều sâu cắm hom khoảng 1/3 chiều dài hom. Cắm xong tưới nước cho ẩm và làm chặt hom cắm trên bầu. Dùng vòm nylon che kín, hàng ngày tưới phun đều và đủ ẩm. Bên trên che lưới râm để giảm ánh nắng chiếu lên vòm. Chồi sẽ nảy ra từ đốt phía trên của hom. Thời gian nảy chồi và rễ của hom từ 20 – 25 ngày.

nhân giống cây ba kích

Cách nhân giống cây ba kích

+ Cây giống ba kích tím khi xuất vườn có chiều cao của chồi thứ cấp dài từ 6 – 10cm, có 3 lá trở lên và rễ dài từ 5 – 7cm. Lúc đó chồi và bộ rễ đã tương đối ổn định sẽ chuyển đi trồng.

6.2. Phương pháp nhân giống cây ba kích từ hạt

– Thu hái hạt giống:

+ Ba kích ra hoa vào cuối tháng 5 nửa đầu tháng 6, quả chín cuối tháng 11 và chín rộ vào tháng 12. Thu hái quả chín ở những cây 3 năm trở lên, chọn những quả chín đỏ, không nên hái bừa bãi, ảnh hưởng xấu đến tỷ lệ nảy mầm của hạt giống và chất lượng cây con giống.

+ Quả sau khi hái được ủ trong bao tải 1 tuần cho chín thêm rồi cho quả vào rổ, ngâm nước xát bỏ vỏ, lấy hạt và rửa sạch lớp thịt còn bám vào hạt. Phơi hạt trong bóng râm khoảng 5 – 7 ngày rồi mới gieo ươm.

+ Có thể gieo hạt giống trong các khay cát, trên luống hoặc trực tiếp vào bầu.

Địa chỉ bán cây giống ba kích tím tại Hà Nội

Mua cây giống ba kích tím ở đâu?

Với bề dày nhiều năm kinh nghiệm chiết ghép, giâm hom và bán giống cây ba kích tím, chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn những kỹ thuật trồng và chăm sóc cây nhanh thu hoạch.

Giá bán cây giống ba kích là bao nhiêu?

Tùy vào chiều cao kích thước mà giá cũng khác nhau, giá lẻ từ 15k – 20k/1cây giống

Tư vấn kỹ thuật Hotline0978881118

Điạ chỉ bán cây giống ba kích tím tại Hà Nội:

277 Phú Diễn – Bắc Từ Liêm – Hà Nội     Hotline 0978881118

 

 

Xem thêm:

Giống cây thìa canh

Cây Giống Lá Mơ Lông Tím

Giống Cây Lược Vàng Làm Thuốc

Giống cây mắc mật


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *